Με αφορμή την αίτηση ακύρωσης της απόφασης ΥΠΠΟ για την υποθαλάσσια

by

Η ενασχόληση με τα πράγματα της πόλης είναι αποδεδειγμένα μια προσφιλής πρακτική. Ειδομένη από τη μια ή την άλλη πλευρά, με την τάδε ή τη δήθεν αιτία, κατατίθενται προτάσεις, ακούγονται σχόλια, βγαίνουν συμπεράσματα για την πορεία του κόσμου όλου!
Είναι όμως γεγονός, ότι εκείνο που άλλαξε σημαντικά τα τελευταία χρόνια, είναι τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται  για την ανάγνωση των πόλεων από τους αναλυτές και ομιλούντες, μαζί με την οπτική που επιστρατεύεται για αυτή την ανάλυση. Ρεαλισμός και κοινωνικές αναφορές πρυτανεύουν σε μορφές αστικής ανάλυσης που αναφέρονται σε έννοιες έντασης και συχνότητας λειτουργιών, τη μορφή συνολικά της πόλης και τα είδη χρήσεων της γης της.

Αν θα επιχειρούσαμε μια ανάλογη απόπειρα ρεαλιστικής ανάγνωσης της πόλη μας, ο χάρτης της δυτικής περιοχής στην είσοδο της Θεσσαλονίκης, είναι αποκαλυπτικός τόσο γιατί εισάγει την αδιαπραγμάτευτη εικονογραφία της άγνωστης πόλης, όσο και γιατί η σκληρή εισαγωγή του ίχνους ενός επίγειου μαμούθ αυτοκινητόδρομου, αυτού της υποθαλάσσιας αρτηρίας που προγραμματίζεται, είναι τραυματική.
– Τραυματική για μια αδόμητη περιοχή της πόλης που δεν πρόλαβε να ενσωματωθεί και να δώσει ελπίδες στο κορεσμένο και άτονο ιστό του κέντρου που βρίσκεται εκπληκτικά κοντά της,
– Τραυματική για έναν σημαντικό ιστορικό τόπο της πόλης που διασώζεται στο δυτικό άκρο της και σε άμεση επαφή με τον αστικό ιστό, το λιμάνι με τις ιστορικές του αποθήκες.
Η περιοχή αυτή χρονολογείται από το τελευταίο τέταρτο του 19ου αι και διαμορφώνει ένα ιδιαίτερο ύφος στο αστικό τοπίο, διατηρώντας μια μοναδική ατμόσφαιρα που το χαρακτηρίζει ανεπανάληπτα.
Αστικά σύνολα θα έδιναν χρυσάφι να το αποκτήσουν και σε μας αποτελεί βάρος που πρέπει να ξεφορτωθούμε με όποιο τρόπο…

– Την Απόφαση επικύρωσης της κατεδάφισης των κτισμάτων που περιλαμβάνονται στον ιστορικό τόπο του λιμανιού της Θεσσαλονίκης του Υπουργού Πολιτισμού για τη διέλευση της υποθαλάσσιας, προσβάλλει η προσφυγή των πολιτών της Θεσσαλονίκης, που συντονίσθηκε από την Κίνηση Πολίτες Κατά της Υποθαλάσσιας και από μια ομάδα νέων νομικών που ενεργοποιούνται στην προστασία του πολιτιστικού περιβάλλοντος, με την αίτηση ακύρωσης της προσβαλλόμενης πράξης στο Ε΄ Τμήμα του Συμβουλίου Επικρατείας.

Η Πράξη, που παραπέμφθηκε στην 7μελή Επιτροπή του ΣτΕ με προσδιορισμό για την 2α  Μαϊου 2007, σηματοδοτεί την απαρχή μιας σοβαρής νομικής διεκδίκησης ενεργών πολιτών κατά της, εν πολλοίς αυθαίρετης, επιβολής ενός Αίολου Σχεδιασμού που δημιουργεί, κατά γενική ομολογία, τεράστια προβλήματα στην πόλη σε αντιδιαστολή με αυτά που επαγγέλλεται ότι θα επιλύσει, αρχής γενομένης από την καταστροφή της μοναδικής κοινωνικής και ιστορικής τοπιογραφίας του συμβόλου της πόλης, του λιμανιού της.
Έλαβα για τον καινούργιο χρόνο, μια εξαιρετική κάρτα με τη  ειδυλλιακή άποψη της πόλης του Γιόρκ  από τη μια πλευρά και το ακόλουθο κείμενο στην άλλη:
…»Η πόλη του Γιορκ στη Μ. Βρετανία έχει χαρακτηρισθεί ως «ζωντανό μουσείο». Δικαιολογημένα, καθώς έχει διατηρήσεις ακέραιο το μεσαιωνικό οδικό της πλέγμα και πλήθος κτηρίων που αναδεικνύουν τη εξέλιξη της τοπικής αρχιτεκτονικής από τον 11ο ως τον 20ο αιώνα. Οι κάτοικοι αυτού του τόσο αξιόλογου ιστορικού συνόλου, δεν είναι αμέτοχοι στην εξέλιξή του, καθώς έχουν νομικά κατοχυρωμένο το δικαίωμα στην ενημέρωση και τη διατύπωση άποψης για τις παρεμβάσεις που λαμβάνουν χώρα στο εσωτερικό του. Η ανάρτηση μελετών και η δημόσια συζήτηση σε ειδικούς χώρους εννοούνται ακόμη και για καθαρά τοπικές προσπάθειες αξιοποίησης οικοπέδων, εφόσον αυτά βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με μνημεία.
Στη χώρα μας, ανάλογες συμμετοχικές διαδικασίες υλοποιούνται μόνο από τον χαρακτηρισμό κτηρίων ως μνημείων που προστατεύονται από την Πολιτεία και κατά την εκπόνηση πολεοδομικών σχεδίων. Η διατύπωση γνώμης, πόσο μάλλον η καταρχήν απαραίτητη ενημέρωση, ακόμα και  για μεγάλης κλίμακας έργα που επηρεάζουν δραστικά τη μορφή των ιστορικών κέντρων, αποτελεί προς το παρόν ευχή και σε κάποιες περιπτώσεις κατόρθωμα, εφόσον ευαισθητοποιημένοι πολίτες και φορείς αποφασίσουν να τη διεκδικήσουν από μόνοι τους.

Η επιγραμματική αυτή επισήμανση περικλείει τα δεδομένα όλης της προσπάθειας που ξεκίνησε στη Θεσσαλονίκη με την ανακοίνωση της σύμβασης για την Υποθαλάσσια. Η πόλη ξαφνιάστηκε, βρέθηκε ανέτοιμη σε έναν πακτωλό υποσχέσεων για χρυσή αλλαγή της κακής της μοίρας και φοβισμένη ότι με τη σθεναρή διεκδίκηση της συμμετοχής της στη διαμόρφωση αυτού του μέλλοντος θα καταστρέψει το ενδιαφέρον της πολιτείας για τα πράγματα που άρχισε να επιδεικνύεται. 

Πιστεύω ότι το ξάφνιασμα της υποθαλάσσιας αποτέλεσε μια χρυσή ευκαιρία για όλους: – και για την ίδια την πόλη, που είδε ανθρώπους πραγματικά να νοιάζονται γι΄ αυτήν και για την κεντρική εξουσία, γιατί τόλμησε – όχι χωρίς πισώπλατα χτυπήματα- να απαντήσει και να αναδείξει επίσημα αυτή τη διαδικασία συμμετοχής στο μέλλει γενέσθαι.

Με το φόβο, σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπ ΧΩΔΕ  κατά τη δημόσια συζήτηση του Νοεμβρίου στην πόλη, ότι η οδός Κουντουριώτου που θα «διοχετευθεί» μέσα από το λιμάνι για να μην αποκοπεί η πρόσβαση του κέντρου από δυτικά, ενέχει τον κίνδυνο και άλλων κατεδαφίσεων,  που δεν έχουν ακόμα ανακοινωθεί, πιστεύουμε ότι το έργο με την ασάφεια που το διακρίνει  θα δημιουργεί συνεχώς κινδύνους περαιτέρω υποβάθμισης του αστικού περιβάλλοντος, ακριβώς γιατί είναι μία επέμβαση χωρίς συνολική θεώρηση του πολεοδομικού πλέγματος που επηρεάζει.
Οι επικλήσεις από παντού είναι σαφείς- χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο για να συμβάλλουμε στην καλυτέρευση της πόλης μας, τώρα που έχουμε ένα σώμα σημαντικών σκέψεων και προτάσεων για το τι θέλουμε για αυτήν.
Ας τολμήσουμε να τα συζητήσουμε χωρίς καταναγκασμούς και κυρίως χωρίς ηθικούς αφορισμούς για περίσσια αγάπη της Θεσσαλονίκης.
Β.Α.Μεταλληνού – 5.1.2007

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: