Archive for the ‘Θέσεις πολιτών’ Category

ΜΙΑ ΤΡΥΠΑ ΣΤΟ ΝΕΡΟ,εντελώς!

Μαρτίου 11, 2008

του Γιώργου Αντωνόπουλου, πολιτικού μηχανικού
Προβλήθηκε αυτές τις μέρες στη πόλη μας, στα πλαίσια του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, το έργο του Μάνου Παπαδάκη «Μια τρύπα στο νερό» (τελικά εμπνευσμένος ο τίτλος, μιας κι έχει κυκλοφορήσει εδώ κι ένα χρόνο σε αφίσα από τους Πολίτες κατά της υποθαλάσσιας).

Είναι βέβαια αξιέπαινο που ένας σκηνοθέτης ξόδεψε χρόνο πολύτιμο, παρακολουθώντας την εξέλιξη αυτής της ιστορίας, όμως κάποιοι έφυγαν απογοητευμένοι, πικραμένοι και αγαναχτισμένοι, ανάμεσα τους κι εγώ.
Όχι για την αξία την καλλιτεχνική, αλλά για το βάρος της ιστορικής αλήθειας.
Για να εξηγήσω καλύτερα τι εννοώ:
Από τη φύση του ένα ντοκιμαντέρ βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα και στοιχεία. Είναι δύσκολο λοιπόν να καταλάβω πως διαστρεβλώνονται έτσι εύκολα οι πολιτικές πτυχές του θέματος. Επειδή συμμετέχω στο κίνημα των Πολιτών Κατά της Υποθαλάσσιας από την αρχή, μάλιστα είμαι και συντονιστής δράσεων της Κίνησης των Πολιτών Κατά της Υποθαλάσσιας, θα θυμίσω ότι η επικύρωση της σύμβασης στηρίχτηκε στη βουλή από τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ., με εξαίρεση την κ. Αράπογλου και ίσως τον κ. Μαγκριώτη. Καταψηφίστηκε από τα κόμματα της αριστεράς. Όποιος δει το ντοκιμαντέρ θα παρανοήσει ότι από τη μια υπάρχει η κακιά κυβέρνηση κι ο κακός υπουργός, κι από την άλλη η κ Αράπογλου.
Σε επίπεδο ανοικτών εκδηλώσεων η Δημοτική Κίνηση των Πολιτών και της Οικολογίας του Τάσου Κουράκη, ήταν αυτή που σήκωσε το θέμα πρώτη με τη μεγάλη συγκέντρωση στο Μακεδονία Παλλάς την άνοιξη του 2006. Η Κίνηση προσπάθησε να το συντηρήσει εκείνο το καλοκαίρι με τη δημιουργία επιτροπής κατοίκων σε εκδήλωση στο ποδηλατοδρόμιο και στην προεκλογική περίοδο έγινε υπόθεση και άλλων δημοτικών κινήσεων.
Δεν είναι παράξενο που δεν εμφανίζεται ούτε μια στιγμή στο ντοκιμαντέρ ο Τάσος Κουράκης, επικεφαλής της Δημοτικής Κίνησης, που πρωτοστάτησε σε αυτήν την ιστορία;
Αντίθετα η Χρύσα Αράπογλου εμφανίζεται κατά κόρον, εμφανίζεται ο Γιάννης Μπουτάρης, που οι σύμβουλοι του Αβραμόπουλος και Ανδρέας Κουράκης καταψήφισαν στο δημοτικό συμβούλιο τη διενέργεια δημοψηφίσματος, αλείφοντας βούτυρο στο ψωμί του κ Παπαγεωργόπουλου. Εμφανίζεται επίσης ο Μιχάλης Τρεμόπουλος που κι αυτός ήταν ενάντια στο δημοψήφισμα! Και μάλιστα Μπουτάρης Τρεμόπουλος έβγαιναν με δηλώσεις στις εφημερίδες και στα κανάλια για να μας πουν πόσα έχουν κάνει για τις προσφυγές στο συμβούλιο επικρατείας, όταν το μόνο που είχαν προσφέρει ήταν οι υπογραφές τους.
Μπορεί κάποιος να πει, τι κατινιές διασπαστικές είναι αυτές. Όταν όμως έχουμε δώσει σε μια υπόθεση χρόνο, χρήμα και ψυχή, έτσι ανώνυμα, ενοχλούμαστε όταν αποτυπώνεται σε ένα φιλμ τόση μονομέρεια και παραπληροφόρηση.
Εκτιμώ τις προσπάθειες που κάνανε διάφοροι Θεσσαλονικείς πολιτικοί (όπως και η Αράπογλου κ.α), οι δημοτικές κινήσεις της αντιπολίτευσης, άλλες συλλογικότητες όπως οι Πειρατές της Παραλιακής ή το κυριότερο απλοί πολίτες, που ανεξάρτητα σε ποιο θεό πιστεύουν, έδωσαν το πολύτιμο χρόνο τους σε αυτή την υπόθεση. Αλλά δεν γίνεται η ιστορία να παραχαράζεται κι εμείς κομμάτι αυτής της ιστορίας να σιωπούμε.
Στενοχωρήθηκα ακόμη πιο πολύ, για την ομάδα των μαθητών που παρακολούθησε το ντοκιμαντέρ και περίμεναν να δουν τα πρόσωπα τους στο πανί και απογοητεύτηκαν. Ήταν αυτά τα παιδιά που παραμονές Χριστουγέννων του 2007, στη Πλατεία Αριστοτέλους, με τα παγωμένα δάχτυλα τους έπαιζαν τα κάλαντα ενάντια στη υποθαλάσσια… Ούτε αυτά τα παιδιά χώρεσαν στο ντοκιμαντέρ του κ. Παπαδάκη…

Advertisements

Με αφορμή την αίτηση ακύρωσης της απόφασης ΥΠΠΟ για την υποθαλάσσια

Φεβρουαρίου 6, 2007

Η ενασχόληση με τα πράγματα της πόλης είναι αποδεδειγμένα μια προσφιλής πρακτική. Ειδομένη από τη μια ή την άλλη πλευρά, με την τάδε ή τη δήθεν αιτία, κατατίθενται προτάσεις, ακούγονται σχόλια, βγαίνουν συμπεράσματα για την πορεία του κόσμου όλου! (more…)

Ο γρίφος της υποθαλάσσιας αρτηρίας: λύση ή καταστροφή;

Φεβρουαρίου 6, 2007

Του Νίκου Καλογήρου

Η υποθαλάσσια αρτηρία διαμπερούς κυκλοφορίας που θα παρακάμπτει το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης προβάλλεται με επιμονή ως ένα «μεγάλο» και «εμβληματικό» έργο που θα επιλύσει τα κυκλοφοριακά προβλήματα της κεντρικής περιοχής. (more…)

ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑΣ ΑΥΡΑΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΜΑΣ

Νοέμβριος 13, 2006

– Η Σαλονίκη είναι εντυπωσιακά θεαματική εξ αποστάσεως

– Της Σαλονίκης μοναχά της πρέπει το καράβι

Θεσσαλονίκη τοις Αγαθοίς Βασιλεύουσα

Κάθε σκέψη της Θεσσαλονίκης τη συνδέει πάντα με τη θάλασσα.

Είναι η άκρη της θάλασσας που δομεί το όριο της πόλης,

Που οργανώνει την εικόνα της και

Που καταγράφει τη φυσιογνωμία της

με τη μοναδική της προσωπογραφία….

Κι ας μην ήταν πάντα ιδιαίτερα λειτουργική αυτή η σχέση, αφού η πόλη διέθετε ακόμα μια σημαντική γεωγραφική θέση και πολύ ισχυρή ενδοχώρα για την οικονομική της υπόσταση. Παρέμεινε έτσι η παραλία ένα από τα σημαντικά και αναγνωρίσιμα εκείνα μέρη της πόλης, που συνιστούν και αναδεικνύουν την φυσική και κοινωνική της εικόνα, ένας ιδανικός τόπος στις καθημερινές αναζητήσεις και αναπολήσεις των κατοίκων της. Ενας τόπος φορτωμένος με σκέψεις, στοχασμούς, φαντασίες, που κουβαλά σημάδια από αντιμαχόμενες εδαφικές μορφές, κρατά όμως πάντα τη μοναδική γραμμική του φόρμα που αγκαλιάζει την πόλη σε μάκρος και τη συνδέει με τον ορίζοντά της, με τη φύση στην άκρη του, με τον κυματισμό του ανέμου, με την ελοχεύουσα δυνατότητα για φυγή…

Η παραλία της Θεσσαλονίκης προσφέρει αυτή τη μοναδική καθημερινή επαφή των κατοίκων με τα φυσικά στοιχεία και τους χρόνους τους, που κάνουν δυνατή την αναγγελία της μέρας, του κύκλου του ήλιου και των χρωμάτων που τον ακολουθούν, του φεγγαριού με τους δρόμους του, των εποχών.

– Είναι αυτή η πολύτιμη και εύθραυστη σχέση της πόλης με τη θάλασσά της που θεωρείται δεδομένη κι όμως χρειάζεται μια συνεχή και συνειδητή προσπάθεια για τη διατήρηση και τη διοχέτευσή της στην κοινωνική ενέργεια του συνόλου.

Η αποπροσωποποίηση της καθημερινής μας ζωής κάνει πράγματα που παλιά θεωρούσαμε σημαντικά και αναγνωρίσιμα, να ξεθυμαίνουν, να γίνονται ανώνυμα και μακρυνά, όπως μια γιορτή με πάρα πολλούς καλεσμένους.

Ακόμα και τότε όμως, μπορούμε να κρατήσουμε τους τόπους τους ξεχωριστούς, αν καταφέρουμε να τους κάνουμε γνωστούς, εντάσσοντάς τους στην καθημερινότητά μας.

– Κι αυτό για να το καταφέρουμε πρέπει να τους διεκδικούμε!

Τους οικειοποιούμαστε όταν καταφέρνουμε τον εξωρραϊσμό και την ανάπλασή τους, για να προβάλλουν ξανά μέσα από το γκρίζο και τη συνήθεια που τους ισοπεδώνει.

Αυτοί οι τόποι είναι σημαντικοί στην πόλη γιατί αποτελούν σημεία αναφοράς. Αναγνωρίζουμε που είμαστε όταν τους περπατάμε, γιατί είχαμε ξαναβρεθεί και παλιότερα εδώ!

Το πόσο λίγο (ανα)γνωρίζουμε έναν τόπο, έχει να κάνει με τα πόσα πράγματα φέρνουμε εμείς οι ίδιοι σ’ αυτόν, το πόσο πλούσιος σε παραστάσεις και γεγονότα είναι, ώστε να κεντρίζει την περιέργεια, να ξαφνιάζει και να μεταδίδει τη ζωντάνια του, να ανακαλεί μνήμες, να δίνει δύναμη για καινούργιες αναζητήσεις!

– Οι τόποι της πόλης αντανακλούν κομμάτια του εαυτού μας, σαν νάναι μυθιστόρημα. Μόνο που οι τόποι δεν έχουν σελίδες- Πρέπει να ψάξεις τους μύθους μέσα τους, συνθέτοντας τους με τις αισθήσεις και συμμετέχοντας στη δράση τους.

– Οι τόποι όπως και οι άνθρωποι έχουν ιστορίες και μνήμη.

Ετσι κάποιοι τόποι είναι μυστικιστικοί, άλλοι δυναμικοί, άλλοι αντιφατικοί.

Η παραλία της Θεσσαλονίκης είναι ένας τόπος που διαμόρφωσε τη ζωή της πόλης από την αρχή της δημιουργίας της. Η επέκτασή της – η Νέα παραλία είναι ο δρόμος που έβγαζε την πόλη στη φύση και η μνήμη αυτή είναι ισχυρή. Την κρατά καλά και τη μεταδίδει ακόμα ο τόπος στους κατοίκους του, γιαυτό και ήταν πάντα τραυματική η προσπάθεια αλλαγής της φοράς κατεύθυνσης του δρόμου – σε μια λογιστική επίλυση απλώς της κυκλοφορίας οχημάτων πάντα και όχι ανθρώπων.

Η ΝΕΑ ΥΠΟΘΑΛΑΣΣΙΑ ΑΡΤΗΡΙΑ

Πρέπει να κατανοήσουμε ότι έχουμε φθάσει στα όρια ανοχής της πόλης, ώστε να μη μπορεί να απορροφήσει άλλους άστοχους χειρισμούς.

Και ο λόγος γίνεται για την πρόβλεψη του σχεδιασμού του επίγειου τμήματος της νέας υποθαλάσσιας αρτηρίας στο τμήμα της νέας παραλίας, που με τις διαστάσεις που προτείνει δημιουργεί ένα αδιαπέραστο τείχος από την πόλη προς τη θάλασσα, αποκόπτοντας τελείως την πρόσβασή της στον ιστορικό της ορίζοντα.

Η πρόταση είναι αμέτοχη στον παραπάνω προβληματισμό και γιαυτό καταστρεπτική.

Η όποια εξέλιξη μετασχηματισμού του μοναδικού αυτού τόπου, πρέπει να γίνει με γνώμονα τη συνολική αξιολόγηση και τη σημαντικότητα του για τους κατοίκους, το περιβάλλον, την εικόνα της πόλης. Με στόχο την προώθηση ενός άλλου σχεδιασμού με οικολογική φιλοσοφία, με πρόβλεψη για αειφορία πηγών και ενέργειας και διαμόρφωση ανθρώπινων καταστάσεων στην καθημερινή πρακτική. Το πρόβλημα της κυκλοφορίας είναι πρόβλημα κυκλοφορίας ανθρώπων και όχι οχημάτων. Αν ενστερνιστούμε αυτή την οπτική, θα καταλήξουμε ότι όσους δρόμους κι αν κάνουμε αυτοί θα γεμίσουν σύντομα, για να χρειάζονται άλλοι μεγαλύτεροι που κι αυτοί σε λίγο χρόνο θα αποδειχθούν ανεπαρκείς. Οι λύσεις γι’ αυτό πρέπει να είναι και ρυθμιστικές και όχι μόνο κατασκευαστικές. Αν το κόστος κατασκευής της υποθαλάσσιας διοχετευθεί γ σε έργα αναβάθμισης και οργάνωσης της ιστορικής και σημαντικής περιοχής της πόλης, με παράλληλη αναδιοργάνωση των συγκοινωνιών, θα κάνουν την πόλη έναν τόπο μαγικό, όπως πραγματικά είναι.

Πρόκειται για μια επιλογή στο πλαίσιο της αειφορίας του δομημένου περιβάλλοντος, με κυρίαρχη την οικολογική επιταγή στο σχεδιασμό- ECO MENTALITY!

Οι μεγάλες πόλεις του κόσμου τόλμησαν αυτό το εγχείρημα δεκαετίες τώρα! Εκτιμώντας σωστά ότι το πολυτιμότερο αναπτυξιακό τους δεδομένο είναι η υψηλή ποιότητα του δημόσιου χώρου, σχεδίασαν, προγραμμάτισαν και εφάρμοσαν ανάλογα με το φυσικό τους περιβάλλον, σημαντικές παρεμβάσεις για την απελευθέρωση και την ανάδειξη των θαλάσσιων, ποτάμιων ή παραλίμνιων μετώπων τους, την πρόσβαση στις θέες των υψωμάτων τους, την ενοποίηση των αρχαιολογικών τους χώρων με διαδρομές. Με μια λέξη αποφάσισαν να ξεδιπλώσουν το ιστορικό πρόσωπο της πόλης τους συναντώντας το τοπίο που το δημιούργησε μέσα στο χρόνο.

Η υπογειοποίηση της κεντρικής αρτηρίας της Βοστώνης σε όλο το μήκος του θαλάσσιου μετώπου της, μπορεί να συγκριθεί μόνο με έργα όπως η διώρυγα του Παναμά ή το Κανάλι της Μάγχης! Το ξεκίνησε η πόλη ήδη από το 1985 και σήμερα στη θέση του σιδερένιου γίγαντα, αναδύεται ένα άλλο χαλαρό, μαλακό και ευαίσθητο τοπίο, που αγκαλιάζει τη φύση, επουλώνοντας σιγά – σιγά τα σημάδια της αλόγιστης κακοποίησης του και αναδεικνύοντας το δρόμο της πόλης προς τη θάλασσα.

Η Θεσσαλονίκη αυτό το τοπίο και τη σχέση του την έχει ακόμα σήμερα!

Και είναι στο χέρι μας να την κάνουμε ακόμα πιό δυνατή!

Αξίζει τον κόπο…

Βιβιάννα Α. Μεταλληνού

Αρχιτέκτων, Ιστορικός Περιβάλλοντος